Cvetković, Vladimir

Link to this page

Authority KeyName Variants
orcid::0000-0001-9608-9537
  • Cvetković, Vladimir (4)
  • Cvetković, Vladimir B. (1)
Projects

Author's Bibliography

Veštačka inteligencija i Sveti Oci: Svetootački vodič kroz izazove veštačke inteligencije i superinteligencije

Lipij, Ana; Bojić, Ljubiša; Cvetković, Vladimir

(Niš: Centar za crkvene studije, 2023-01-01)

TY  - JOUR
AU  - Lipij, Ana
AU  - Bojić, Ljubiša
AU  - Cvetković, Vladimir
PY  - 2023-01-01
UR  - http://rifdt.instifdt.bg.ac.rs/123456789/2770
AB  - Članak ima za cilj da istraži mogućnost primene učenja koje su razvili Oci Crkve u rešavanju niza savremenih pitanja u razvoju veštačke inteligencije. U članku se prvo ukazuje na načine upotrebe veštačke inteligencije u razvoju sistema nadzora i bezbednosti, autonomnog oružja, kao što su dronovi i roboti ubice, i javne uprave. Zatim se razmatra pitanje da li je uprkos etički problematičnom korišćenju veštačke inteligencije, ipak moguće da veštačka inteligencija stekne neka pozitivna znanja o čovečanstvu, koja su u skladu sa principima hrišćanske, a posebno svetootačke antropologije. Tvrdi se dalje da upotrebom, odnosno zloupotrebom veštačke inteligencije u ova tri društvena sektora, veštačka inteligencija može steći znanje o glavnim dogmama hrišćanske Crkve, naime o Božijem ovaploćenju u ljudskom obličju, Božijoj smrti na krstu i njegovom vaskrsenju iz mrtvih i o jednakosti ljudskog roda pred Bogom. Кonačno, u radu se pomera fokus na četiri pitanja koja se tiču: a) posledica brze eksplozije veštačke inteligencije,  b) ontološkog  statusa  kiborga  i „uploads“, c) budućeg odnosa veštačke superinteligencije i čovečanstva, i g) načina usklađivanja ciljeva super inteligentnih mašina i čovečanstva. U rešavanju ovih pitanja koristi se svetootačko učenje o Bogu kao Tvorcu koji stvara čovečanstvo po svom liku i podobiju, učenje o odnosu duše i tela razvijeno tokom origenističkih sporova, halkidonsko učenje o  dve neslivene i nerazdeljive prirode Hristove, poznato i kao diofizitstvo, i diotelitsko učenje o volji kao prirodnom, ali ličnom svojstvu.
PB  - Niš: Centar za crkvene studije
PB  - Niš: Međunarodni centar za pravoslavne studije
T2  - Crkvene studije 20
T1  - Veštačka inteligencija i Sveti Oci: Svetootački vodič kroz izazove veštačke inteligencije i superinteligencije
IS  - 20
VL  - XX
SP  - 193
EP  - 209
DO  - 10.18485/ccs_cs.2023.20.20.11
ER  - 
@article{
author = "Lipij, Ana and Bojić, Ljubiša and Cvetković, Vladimir",
year = "2023-01-01",
abstract = "Članak ima za cilj da istraži mogućnost primene učenja koje su razvili Oci Crkve u rešavanju niza savremenih pitanja u razvoju veštačke inteligencije. U članku se prvo ukazuje na načine upotrebe veštačke inteligencije u razvoju sistema nadzora i bezbednosti, autonomnog oružja, kao što su dronovi i roboti ubice, i javne uprave. Zatim se razmatra pitanje da li je uprkos etički problematičnom korišćenju veštačke inteligencije, ipak moguće da veštačka inteligencija stekne neka pozitivna znanja o čovečanstvu, koja su u skladu sa principima hrišćanske, a posebno svetootačke antropologije. Tvrdi se dalje da upotrebom, odnosno zloupotrebom veštačke inteligencije u ova tri društvena sektora, veštačka inteligencija može steći znanje o glavnim dogmama hrišćanske Crkve, naime o Božijem ovaploćenju u ljudskom obličju, Božijoj smrti na krstu i njegovom vaskrsenju iz mrtvih i o jednakosti ljudskog roda pred Bogom. Кonačno, u radu se pomera fokus na četiri pitanja koja se tiču: a) posledica brze eksplozije veštačke inteligencije,  b) ontološkog  statusa  kiborga  i „uploads“, c) budućeg odnosa veštačke superinteligencije i čovečanstva, i g) načina usklađivanja ciljeva super inteligentnih mašina i čovečanstva. U rešavanju ovih pitanja koristi se svetootačko učenje o Bogu kao Tvorcu koji stvara čovečanstvo po svom liku i podobiju, učenje o odnosu duše i tela razvijeno tokom origenističkih sporova, halkidonsko učenje o  dve neslivene i nerazdeljive prirode Hristove, poznato i kao diofizitstvo, i diotelitsko učenje o volji kao prirodnom, ali ličnom svojstvu.",
publisher = "Niš: Centar za crkvene studije, Niš: Međunarodni centar za pravoslavne studije",
journal = "Crkvene studije 20",
title = "Veštačka inteligencija i Sveti Oci: Svetootački vodič kroz izazove veštačke inteligencije i superinteligencije",
number = "20",
volume = "XX",
pages = "193-209",
doi = "10.18485/ccs_cs.2023.20.20.11"
}
Lipij, A., Bojić, L.,& Cvetković, V.. (2023-01-01). Veštačka inteligencija i Sveti Oci: Svetootački vodič kroz izazove veštačke inteligencije i superinteligencije. in Crkvene studije 20
Niš: Centar za crkvene studije., XX(20), 193-209.
https://doi.org/10.18485/ccs_cs.2023.20.20.11
Lipij A, Bojić L, Cvetković V. Veštačka inteligencija i Sveti Oci: Svetootački vodič kroz izazove veštačke inteligencije i superinteligencije. in Crkvene studije 20. 2023;XX(20):193-209.
doi:10.18485/ccs_cs.2023.20.20.11 .
Lipij, Ana, Bojić, Ljubiša, Cvetković, Vladimir, "Veštačka inteligencija i Sveti Oci: Svetootački vodič kroz izazove veštačke inteligencije i superinteligencije" in Crkvene studije 20, XX, no. 20 (2023-01-01):193-209,
https://doi.org/10.18485/ccs_cs.2023.20.20.11 . .

Sex, Gender and Christian Identity in the Patristic Era

Cvetković, Vladimir

(Beograd : Institut za filozofiju i društvenu teoriju, 2021)

TY  - JOUR
AU  - Cvetković, Vladimir
PY  - 2021
UR  - http://rifdt.instifdt.bg.ac.rs/123456789/2245
AB  - Focusing on three historical examples of a different understanding of Christian identity, the paper seeks to address the role of contemporary concepts of sex and gender in the creation of Christian identity. In the first case study, focused on the literary representations of the Christian martyrdom from the second and third centuries, special emphasis is placed on the demand for the ‘manly’ or ‘masculine’ way of witnessing faith. The second historical example relates to the creation of a wider ascetic movement in the fourth-century Asia Minor, and its specific focus is on Macrina the Younger. In her Vita, Gregory of Nyssa distinguishes between Macrina’s gender identity based on her virginity on the one hand, and her social role as a widow, and ‘mother’ and ‘father’ of her monastic community on the other. Finally, the focus is shifted towards Dionysius the Areopagite and Maximus the Confessor, whose teachings about ecstasy, as a way to transcend oneself in the movement towards the loved one, provide the basis for establishing a theology of marriage and creating a Christian identity based not on sexual or gender roles, but on the uniqueness of human nature.
AB  - Rad ima za cilj da pruži kratak pregled hrišćanskih pogleda na polni i rodni identitet, kako u ranohrišćanskom, tako i u patrističkom periodu. Fokusirajući se na tri istorijska primera ra-zličitog shvatanja hrišćanskog identiteta, rad nastoji da pokaže koju su ulogu igrali savremeni pojmovi pola i roda u stvaranju hrišćanskog identiteta u prvim vekovima hrišćanstva. U prvoj studiji slučaja, koja se odnosi na literarne prikaze mučeništva hrišćana u 2. i 3. veku, pozna-tijim kao martiriološka književnost, poseban akcenat se stavlja na zahtev za „muževnim“ sve-dočenjem vere. Drugi istorijski primer se odnosi na 4. vek i stvaranje šireg asketskog pokreta u Maloj Aziju, i posebno se fokusira na ulogu sv. Makrine Mlađe i način formiranja njenog rodnog identiteta kako na osnovu devstvenosti, tako i na osnovu njene uloge udovice, od-nosno majke i oca svojoj monaškoj obitelji. Na kraju, fokus se pomera prema Dionisiju Are-opagitu i sv. Maksimu Ispovedniku, čija učenje o ekstazi, kao izlasku iz sebe prema voljenom biću, daju osnova za uspostavljanje jedne teologije braka i stvaranju hrišćanskog identiteta ne na polnim ili rodnim ulogama, već na jedinstvenosti ljudske prirode.
PB  - Beograd : Institut za filozofiju i društvenu teoriju
T2  - Filozofija i društvo/Philosophy and Society
T1  - Sex, Gender and Christian Identity in the Patristic Era
T1  - Pol, rod i hrišćanski identitet u patrističkom periodu
IS  - 2
VL  - 32
SP  - 162
EP  - 176
DO  - 10.2298/FID2102162C
ER  - 
@article{
author = "Cvetković, Vladimir",
year = "2021",
abstract = "Focusing on three historical examples of a different understanding of Christian identity, the paper seeks to address the role of contemporary concepts of sex and gender in the creation of Christian identity. In the first case study, focused on the literary representations of the Christian martyrdom from the second and third centuries, special emphasis is placed on the demand for the ‘manly’ or ‘masculine’ way of witnessing faith. The second historical example relates to the creation of a wider ascetic movement in the fourth-century Asia Minor, and its specific focus is on Macrina the Younger. In her Vita, Gregory of Nyssa distinguishes between Macrina’s gender identity based on her virginity on the one hand, and her social role as a widow, and ‘mother’ and ‘father’ of her monastic community on the other. Finally, the focus is shifted towards Dionysius the Areopagite and Maximus the Confessor, whose teachings about ecstasy, as a way to transcend oneself in the movement towards the loved one, provide the basis for establishing a theology of marriage and creating a Christian identity based not on sexual or gender roles, but on the uniqueness of human nature., Rad ima za cilj da pruži kratak pregled hrišćanskih pogleda na polni i rodni identitet, kako u ranohrišćanskom, tako i u patrističkom periodu. Fokusirajući se na tri istorijska primera ra-zličitog shvatanja hrišćanskog identiteta, rad nastoji da pokaže koju su ulogu igrali savremeni pojmovi pola i roda u stvaranju hrišćanskog identiteta u prvim vekovima hrišćanstva. U prvoj studiji slučaja, koja se odnosi na literarne prikaze mučeništva hrišćana u 2. i 3. veku, pozna-tijim kao martiriološka književnost, poseban akcenat se stavlja na zahtev za „muževnim“ sve-dočenjem vere. Drugi istorijski primer se odnosi na 4. vek i stvaranje šireg asketskog pokreta u Maloj Aziju, i posebno se fokusira na ulogu sv. Makrine Mlađe i način formiranja njenog rodnog identiteta kako na osnovu devstvenosti, tako i na osnovu njene uloge udovice, od-nosno majke i oca svojoj monaškoj obitelji. Na kraju, fokus se pomera prema Dionisiju Are-opagitu i sv. Maksimu Ispovedniku, čija učenje o ekstazi, kao izlasku iz sebe prema voljenom biću, daju osnova za uspostavljanje jedne teologije braka i stvaranju hrišćanskog identiteta ne na polnim ili rodnim ulogama, već na jedinstvenosti ljudske prirode.",
publisher = "Beograd : Institut za filozofiju i društvenu teoriju",
journal = "Filozofija i društvo/Philosophy and Society",
title = "Sex, Gender and Christian Identity in the Patristic Era, Pol, rod i hrišćanski identitet u patrističkom periodu",
number = "2",
volume = "32",
pages = "162-176",
doi = "10.2298/FID2102162C"
}
Cvetković, V.. (2021). Sex, Gender and Christian Identity in the Patristic Era. in Filozofija i društvo/Philosophy and Society
Beograd : Institut za filozofiju i društvenu teoriju., 32(2), 162-176.
https://doi.org/10.2298/FID2102162C
Cvetković V. Sex, Gender and Christian Identity in the Patristic Era. in Filozofija i društvo/Philosophy and Society. 2021;32(2):162-176.
doi:10.2298/FID2102162C .
Cvetković, Vladimir, "Sex, Gender and Christian Identity in the Patristic Era" in Filozofija i društvo/Philosophy and Society, 32, no. 2 (2021):162-176,
https://doi.org/10.2298/FID2102162C . .
1

Justin Popović: sinteza tradicije i inovacije

Cvetković, Vladimir

(Beograd : Institut za filozofiju i društvenu teoriju, 2021)

TY  - BOOK
AU  - Cvetković, Vladimir
PY  - 2021
UR  - http://rifdt.instifdt.bg.ac.rs/123456789/2286
AB  - Postoji slaganje među naučnicima da je Justin Popović jedan od najvećih pravoslavnih teologa dvadesetog veka, iako je još uvek predmet rasprave šta je to što njegovu teologiju čini velikom. Dok ostale pravoslavne mislioce nije teško povezati sa njihovim specifičnim bogoslovskim doprinosom, kao npr. 
Sergija Bulgakova sa sofiologijom, Georgija Florovskog sa neopatrističkom sintezom, Hrista Janarasa sa ontologijom ličnosti i Mitropolita Jovan Ziziulasa sa evharistijskom eklisiologijom, nije lako odmah odgovoriti šta čini Justinovo nasleđe. Tvrdnja da je njegova kritika evropske civilizacije glavno obeležje Justinove misli, bila bi puka redukcija autorovog obimnog opusa na nekoliko međuratnih spisa, naročito u svetlu činjenice da njegova kritika zapada iz pravoslavne perspektive nije ni originalna, niti teološki inovativna. Pre nego usmerimo pažnju na teološke teme kojima se Justin bavio 
i izvedemo preliminarne zaključke u vezi sa njegovim teološkim nasleđem, daćemo jedan istorijski uvod u njegov život.
PB  - Beograd : Institut za filozofiju i društvenu teoriju
T1  - Justin Popović: sinteza tradicije i inovacije
UR  - https://hdl.handle.net/21.15107/rcub_rifdt_2286
ER  - 
@book{
author = "Cvetković, Vladimir",
year = "2021",
abstract = "Postoji slaganje među naučnicima da je Justin Popović jedan od najvećih pravoslavnih teologa dvadesetog veka, iako je još uvek predmet rasprave šta je to što njegovu teologiju čini velikom. Dok ostale pravoslavne mislioce nije teško povezati sa njihovim specifičnim bogoslovskim doprinosom, kao npr. 
Sergija Bulgakova sa sofiologijom, Georgija Florovskog sa neopatrističkom sintezom, Hrista Janarasa sa ontologijom ličnosti i Mitropolita Jovan Ziziulasa sa evharistijskom eklisiologijom, nije lako odmah odgovoriti šta čini Justinovo nasleđe. Tvrdnja da je njegova kritika evropske civilizacije glavno obeležje Justinove misli, bila bi puka redukcija autorovog obimnog opusa na nekoliko međuratnih spisa, naročito u svetlu činjenice da njegova kritika zapada iz pravoslavne perspektive nije ni originalna, niti teološki inovativna. Pre nego usmerimo pažnju na teološke teme kojima se Justin bavio 
i izvedemo preliminarne zaključke u vezi sa njegovim teološkim nasleđem, daćemo jedan istorijski uvod u njegov život.",
publisher = "Beograd : Institut za filozofiju i društvenu teoriju",
title = "Justin Popović: sinteza tradicije i inovacije",
url = "https://hdl.handle.net/21.15107/rcub_rifdt_2286"
}
Cvetković, V.. (2021). Justin Popović: sinteza tradicije i inovacije. 
Beograd : Institut za filozofiju i društvenu teoriju..
https://hdl.handle.net/21.15107/rcub_rifdt_2286
Cvetković V. Justin Popović: sinteza tradicije i inovacije. 2021;.
https://hdl.handle.net/21.15107/rcub_rifdt_2286 .
Cvetković, Vladimir, "Justin Popović: sinteza tradicije i inovacije" (2021),
https://hdl.handle.net/21.15107/rcub_rifdt_2286 .

The Transformation of Neoplatonic Philosophical Notions of Procession (proodos) and Conversion (epistrophe) in the Thought of St. Maximus the Confessor

Cvetković, Vladimir; Цветковић, Владимир Б.

(Alhambra : St. Sebastian Orthodox Press, 2015)

TY  - CHAP
AU  - Cvetković, Vladimir
AU  - Цветковић, Владимир Б.
PY  - 2015
UR  - http://rifdt.instifdt.bg.ac.rs/123456789/1936
PB  - Alhambra : St. Sebastian Orthodox Press
T2  - The Ways of Byzantine Philosophy
T1  - The Transformation of Neoplatonic Philosophical Notions of Procession (proodos) and Conversion (epistrophe) in the Thought of St. Maximus the Confessor
SP  - 195
EP  - 210
UR  - https://hdl.handle.net/21.15107/rcub_rifdt_1936
ER  - 
@inbook{
author = "Cvetković, Vladimir and Цветковић, Владимир Б.",
year = "2015",
publisher = "Alhambra : St. Sebastian Orthodox Press",
journal = "The Ways of Byzantine Philosophy",
booktitle = "The Transformation of Neoplatonic Philosophical Notions of Procession (proodos) and Conversion (epistrophe) in the Thought of St. Maximus the Confessor",
pages = "195-210",
url = "https://hdl.handle.net/21.15107/rcub_rifdt_1936"
}
Cvetković, V.,& Цветковић, В. Б.. (2015). The Transformation of Neoplatonic Philosophical Notions of Procession (proodos) and Conversion (epistrophe) in the Thought of St. Maximus the Confessor. in The Ways of Byzantine Philosophy
Alhambra : St. Sebastian Orthodox Press., 195-210.
https://hdl.handle.net/21.15107/rcub_rifdt_1936
Cvetković V, Цветковић ВБ. The Transformation of Neoplatonic Philosophical Notions of Procession (proodos) and Conversion (epistrophe) in the Thought of St. Maximus the Confessor. in The Ways of Byzantine Philosophy. 2015;:195-210.
https://hdl.handle.net/21.15107/rcub_rifdt_1936 .
Cvetković, Vladimir, Цветковић, Владимир Б., "The Transformation of Neoplatonic Philosophical Notions of Procession (proodos) and Conversion (epistrophe) in the Thought of St. Maximus the Confessor" in The Ways of Byzantine Philosophy (2015):195-210,
https://hdl.handle.net/21.15107/rcub_rifdt_1936 .

U prilog jednoj filozofiji stvaranja: Maksim Ispovednik

Milidrag, Predrag; Cvetković, Vladimir B.

(2011)

TY  - JOUR
AU  - Cvetković, Vladimir B.
PY  - 2011
UR  - http://rifdt.instifdt.bg.ac.rs/123456789/566
AB  - Rad nastoji da predstavi filozofsku argumentaciju u prilog hrišćanskoj ideji stvaranja sveta izloženu u delu autora iz VII veka Maksima Ispovednika. Maksim Ispovednik je svoje učenje o stvaranju razvio prativši filozofske argumente
svojih hrišćanskih prethodnika, pre svih Grigorija Niskog, Nemesija Emeskog i Dionisija Areopagita. Srž Maksimove argumentcije slična je učenju o stvaranju sveta aleksandrijskog filozofa Jovana Filopona (VI vek), ali njegovo učenje obogaćeno je i idejama pomenutih hrišćanskih autora koje on dodatno razvija. Neke od ideja koje čine strukturu Maksimove filozofije stvaranja jesu: petostruka podela bića, koja se vrhuni u podeli na stvorenu i nestvorenu prirodu, zatim pokret stvorenih bića prema Bogu koji je jedini istinski cilj njihovog kretanja, predvečno postojanje sveta u logosima kao izrazima Božanske volje, Božje promišljanje ne samo opštih načela već i individualnih bića i oboženje celokupne tvorevine kao prvenstvene svrhe stvaranja. Maksim svoje ideje vešto oblikuje koristeći se podjednako aristotelovskim, stoičkim i neoplatonističkim filozofskim vokabularom.
T2  - Filozofija i društvo/Philosophy and Society
T1  - U prilog jednoj filozofiji stvaranja: Maksim Ispovednik
T1  - Toward the philosophy of creation  : Maximus the confessor
SP  - 127
EP  - 155
DO  - 10.2298/FID1104127C
ER  - 
@article{
editor = "Milidrag, Predrag",
author = "Cvetković, Vladimir B.",
year = "2011",
abstract = "Rad nastoji da predstavi filozofsku argumentaciju u prilog hrišćanskoj ideji stvaranja sveta izloženu u delu autora iz VII veka Maksima Ispovednika. Maksim Ispovednik je svoje učenje o stvaranju razvio prativši filozofske argumente
svojih hrišćanskih prethodnika, pre svih Grigorija Niskog, Nemesija Emeskog i Dionisija Areopagita. Srž Maksimove argumentcije slična je učenju o stvaranju sveta aleksandrijskog filozofa Jovana Filopona (VI vek), ali njegovo učenje obogaćeno je i idejama pomenutih hrišćanskih autora koje on dodatno razvija. Neke od ideja koje čine strukturu Maksimove filozofije stvaranja jesu: petostruka podela bića, koja se vrhuni u podeli na stvorenu i nestvorenu prirodu, zatim pokret stvorenih bića prema Bogu koji je jedini istinski cilj njihovog kretanja, predvečno postojanje sveta u logosima kao izrazima Božanske volje, Božje promišljanje ne samo opštih načela već i individualnih bića i oboženje celokupne tvorevine kao prvenstvene svrhe stvaranja. Maksim svoje ideje vešto oblikuje koristeći se podjednako aristotelovskim, stoičkim i neoplatonističkim filozofskim vokabularom.",
journal = "Filozofija i društvo/Philosophy and Society",
title = "U prilog jednoj filozofiji stvaranja: Maksim Ispovednik, Toward the philosophy of creation  : Maximus the confessor",
pages = "127-155",
doi = "10.2298/FID1104127C"
}
Milidrag, P.,& Cvetković, V. B.. (2011). U prilog jednoj filozofiji stvaranja: Maksim Ispovednik. in Filozofija i društvo/Philosophy and Society, 127-155.
https://doi.org/10.2298/FID1104127C
Milidrag P, Cvetković VB. U prilog jednoj filozofiji stvaranja: Maksim Ispovednik. in Filozofija i društvo/Philosophy and Society. 2011;:127-155.
doi:10.2298/FID1104127C .
Milidrag, Predrag, Cvetković, Vladimir B., "U prilog jednoj filozofiji stvaranja: Maksim Ispovednik" in Filozofija i društvo/Philosophy and Society (2011):127-155,
https://doi.org/10.2298/FID1104127C . .